Kadın Aşık ve Dengbejler

Ocak 2014 – Haziran 2015
Erivan, Van, İstanbul

Ermenistan’ın Norevan organizasyonu ortaklığında gerçekleştirilen Kadın Âşık ve Dengbêjler Projesi, dengbêjlik ve âşıklık geleneklerinin günümüzdeki önemli temsilcilerinden olan Vanlı Dengbêj Gazîn ve Ermenistan’dan Âşık Leyli’yi üç ortak konser vermek üzere bir araya getirdi. Sırasıyla Erivan, Van ve İstanbul’da seyirciyle buluşan ikili, kendi şarkılarının yanı sıra Kürtçe ve Ermenice şarkılardan oluşan ortak repertuarı da seslendirdi. Farklı şehirlerde gerçekleştirilen konserlerle eş zamanlı olarak, civar köylere iki geleneğin ve kültürün izlerini araştırma amacıyla saha gezileri de düzenlendi.

Âşıklık ve dengbêjlik gelenekleri, Ermenistan ve Türkiye'de günümüzde de yaşatılan, sözlü tarih niteliği taşıyan halk edebiyatı türleri olarak açıklanabilir. Bu gelenekler resmî tarih tarafından susturulan ve göz ardı edilen ortak hikâyelerin gün yüzüne çıkmasında büyük rol oynamaktadır.

19 Mayıs 2014 tarihinde ilk kez Erivan’da bir araya gelen Türkiyeli ve Ermenistanlı müzisyenler, provalarına Norayr Kartashyan’ın direktörlüğünde Jiwani Âşık Okulu’nda başladı. Saha gezileriyle eş zamanlı devam eden provalar ardından, grubun ilk konseri Erivan’ın Oda Müziği Ulusal Merkezi’nde 26 Mayıs 2014, Pazartesi akşamı gerçekleştirildi. Ermenistan’ın online haber portalı CivilNet’ten canlı yayınlanan konser, Ermenistan dışında da daha geniş bir kitleye ulaştı. Dengbêj Gazîn, klamlarını geniş bir dinleyici kitlesiyle buluşturmak için Radio Yerevan’da kayıt yapma imkanı buldu.

İkinci buluşmalarını Eylül ayının başında gerçekleştiren ekip, Van Aghtamar Adası’nda, Surp Haç Ermeni Kilisesi’ndeki ayinin hemen ardından ikinci konserlerini verdi. 7 Eylül 2014 tarihinde yapılan ikinci konser, yerel müzisyenlerin gruba katılımıyla gerçekleşti. Konser, ayine katılan ruhbanların yanı sıra yerel basından da yoğun ilgiyle karşılandı. Van konseri öncesi provalar, grubun âşıkbilimcisi Lusine Nazaryan’ın direktörlüğünde Dengbêj Gazîn’in kendi kurduğu Van Kadın Sanatçılar Derneği’nde gerçekleştirildi.

Konser hazırlıkları sırasında, civar köylere yapılan saha araştırmaları devam etti.
İstanbul’a son konserlerini vermek üzere gelen grup, Kalan Müzik’ten çıkacak albümleri için stüdyo kayıtlarına başladı. 12 Eylül Cuma günü, İTÜ Maçka Kampüsü’nde projenin son konseri gerçekleştirildi. Dengbêj Gazîn’e eğitim vermekte olduğu derneğinden üç öğrencisi eşlik ederken Âşık Leyli’ye de Ermenistan’dan kadın müzisyenler, tüm proje boyunca eşlik etti.

Projenin son evresinde, yapılan saha çalışmalarından çıkan sonuçlar ile dengbêj ve âşıkların anlattıkları hikâyelerin derleneceği bir kitapçıkla birlikte Dengbêj Gazîn ve Âşık Leyli’nin Kalan Müzik’ten CD’si yayınlandı. Kitapçıkların derlemeleriyle ilgili Ermenistan’dan âşıkbilimci Lusine Nazaryan ve Cambridge Üniversitesi’nden antropolog Marlene Schäfers gruba katkı sağladı.

Kadın Dengbêj ve Âşıklar, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Ermenistan-Türkiye Normalleşme Süreci Destek Programı kapsamında gerçekleşmektedir.

Ermenistan-Türkiye Normalleşme Süreci Destek Programı, Avrupa Birliği İstikrar Aracı desteği ile, Ermenistan ve Türkiye’den sekiz sivil toplum kuruluşundan oluşan bir Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilmektedir.

Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesine ve kapalı sınırın açılmasına yönelik sivil toplum faaliyetlerini desteklemek için geliştirilen program, iki ülke halkı arasındaki temasların artırılması, ekonomi ve iş dünyası arasında bağların güçlendirilmesi, eğitim ve kültür faaliyetlerinin teşvik edilmesi ve her iki toplumda tarafsız bilgiye erişimin kolaylaştırılmasını hedefliyor.

Konser Programı
26 Mayıs 2014, Pazartesi, Van’dan Erivan’a Konseri (Erivan, Ermenistan)
7 Eylül 2014, Pazar, Erivan’dan Van’a Konseri (Aghtamar Adası, Van, Türkiye)
12 Eylül 2014, Cuma, İstanbul Konseri (İstanbul, Türkiye)

Müzisyenler
Solistler – Âşık Leyli ve Dengbêj Gazîn
Kanun – Anahit Mkhitaryan
Kamança – Margarita Shahbazian
Kaval – Anna Hovhannisyan
Vokaller – Gamze Kızıl, Gûlistan Öztürk, Zozan Dönmez
Bendir – Anahit Mkhitaryan (Erivan Konseri)
Erbaneler – Halime Dimen, Leyla Polat Akkayüz, Nurdan Ulutaş (Aghtamar Konseri)
Erbane – Duygu Aydın (İstanbul Konseri)
Bendir ve Darbuka – Ezgi Elkırmış (İstanbul Konseri)

  • KONSERLER
  • SAHA ZİYARETLERİ